|
|
Magia Seidr, Spae i Galdr |
 W kulturze nordyckiej praktyki magiczne były zjawiskiem powszechnie akceptowanym i wielce cenionym, a osoby parające się tym zajęciem darzono wyjątkowym szacunkiem. Magia praktykowana była zazwyczaj przez kobiety – wieszczki zwane Völvami,
ale zdarzali się również mężczyźni, którzy byli mistrzami run i potrafili kontaktować się z duchami. Sam bóg Odyn jest przecież archetypem szamana, odbywa podróże astralne i rozmawia ze zmarłymi aby poznać przyszłość, jest również mistrzem run i używa ich do wieszczenia, Freyja natomiast jako bogini magii jest mistrzynią Seidr oraz patronką wszystkich osób zajmujących się czarostwem.
Völva była wieszczką plemienną, mieszkającą na skraju wsi bądź też z dala od niej, w lesie lub na moczarach. Często zmieniała miejsce zamieszkania, a jej osoba pozostawała zawsze owiana tajemnicą i niezrozumiana. Ludzie często obawiali się jej, gdyż posiadała nadnaturalne moce, ale zarazem szanowali i odnosili się z czcią, ponieważ wiedzieli, iż potrafi ona uleczyć chorobę, zdjąć klątwę czy zażegnać pecha. Völva przywoływała duchy i otrzymywała od nich informacje, znała zatem przyszłość. Posługiwała się również biegle runami, co było sztuką znaną tylko nielicznym. Nosiła płaszcz bądź pelerynę z kapturem, często w kolorze niebieskim, który był barwa świętą poświeconą Odynowi; zarówno kaptur jak i rękawice okrycia noszonego przez Völvę obszyte były kocim futrem (kot jest związany z Freyją).
Wieszczka ubierała się też w skóry zwierzęce np. wilcze, u pasa zawieszony miała woreczek z runami, a w dłoni dzierżyła różdżkę lub kostur, na którym często wyryte były zaklęcia runiczne. Runami także zdobiła swoja odzież, na której wyszywała talizmany i zaklęcia. Nosiła przy sobie małe woreczki o różnorodnej zawartości, które stanowiły amulety ochronne (podobne zwyczaje możemy spotkać u Indian północnoamerykańskich), po śmierci szamanki owe amulety wkładane były do jej grobu, miały one zapewne chronić ją w zaświatach. Völva pracowała zazwyczaj samotnie, czasem miała jednego lub kilku pomocników, mógł być to ktoś z rodziny lub uczeń, któremu chciała przekazać wiedzę.
Północne wieszczki i wieszczowie obok wyroczni runicznej znali jeszcze inne rodzaje magii takie jak Seidr, Spae i Galdr.
Istnieją różne teorie na temat tego czy Seidr i Spea to ten sam rodzaj czarostwa czy też dwie zupełnie różne metody. Jedni uważają, że są to te same formy magii, dla których używano zamiennego nazewnictwa natomiast inni twierdzą, iż są to zupełnie odmienne nurty i należy rozpatrywać je oddzielnie. W każdym bądź razie można stwierdzić, że mają one wiele wspólnych elementów i zapewne również te same korzenie. Prawdopodobnie wróżbici nordyccy nauczyli się szamańskich praktyk od ludów Saami lub być może nawet szamanów syberyjskich, przypuszczać więc można, że Seidr i Spae są połączeniem rdzennej magii germańskiej z elementami szamanizmu zaczerpniętymi od innych kultur. Niektóre źródła podają, że Seidr i Spae różnią się od siebie sposobem pracy, gdzie Seidr jest metodą, w której szamanka otrzymuje informacje za pośrednictwem duchów natomiast spaekona (wieszczka pracująca metoda Spae) jest jasnowidzącą i posiada bezpośredni wgląd w przyszłość i dar „widzenia”. Oprócz tego charakterystyczne dla Seidr jest wieszczenie siedząc „na podwyższeniu”, czyli specjalnym krześle czy też rusztowaniu.
 Słowo Seidr prawdopodobnie pochodzi od indoeuropejskiego wyrazu związanego z siedzeniem, wiąże się ono również z innymi europejskimi słowami tj. łac. ‘sedeo,-ere’, fr. ‘seance’, staroang. ‘sittan’ oraz ang. ‘sitting’. Niektórzy badacze uważają również, iż wyraz Seidr pochodzić może od ang. słowa ‘seethe’ – ‘wrzeć’, gotować i ma związek z rytuałem gotowania morskiej wody w celu uzyskania soli.
Słowo Spae natomiast kojarzone jest z ang. wyrazem ‘spy’, co oznacza ‘szpiegować lub śledzić’ lub łac. ‘specto,-are’ czyli ‘patrzeć, mieć wgląd’. Spae skłania się bardziej w kierunku jasnowidzenia i łączone jest z „pracą w ukryciu” czyli w kapturze.
Nazwy te były przez wieki często mylone ze sobą i trudno dziś powiedzieć czy tworzenie tego typu „definicji” dla praktyk magicznych, jakimi są Spae i Seidr, jest zasadne. Osoby bowiem, które pracują z energiami doskonale wiedzą, że jest to indywidualna praca i nie można jej generalizować tworząc sztuczne podziały i próbując tę wiedzę segregować lub katalogować. Każdy szaman czy wróżbita pracuje we własny, osobisty sposób penetrując coraz to nowsze obszary poznania i nie zamykając się w tzw. „ramkach”. Ważne jest wiec, aby nie skupiać się na nomenklaturze i definiowaniu metody, ale na poznaniu i zgłębieniu wiedzy poprzez indywidualną praktykę.
Opisy rytuałów Seidr lub jak inni wolą Spae znaleźć można w sagach, zwłaszcza w ‘Sadze o Eryku Czerwonym’. Seidrkona mogła kontaktować się z duchami i znać losy ludzkie, potrafiła leczyć psychiczne i fizyczne choroby poprzez terapie magiczne, usuwać energetyczne blokady i wpływać na zdrowie duchowe chorego; potrafiła tez ‘odwracać’ pecha i sprowadzać na człowieka szczęśliwy los lub też przeciwnie – rzucać zły urok i wpędzać w kłopoty. Zdolności północnej czarownicy nie kończyły się na tym, do jej umiejętności bowiem należały również podróże astralne w odmienionej postaci np. zwierzęcej, latanie na miotle oraz kontrolowanie pogody i ognia. Praktyki magiczne seidrkona wykonywała w transie, który był nieodłącznym elementem tego typu magii. Używała również specjalnych ziół (np. bylicy pospolitej, babki, werbeny, arcydzięgla oraz szałwii), które niezbędne były do okadzenia miejsca rytuału, oczyszczały je oraz pomagały wieszczce wejść w stan głębokiej medytacji.
Bardzo ważnym elementem magicznej pracy Völvy były pieśni i inkantacje, pomagały one przy wchodzeniu w trans oraz służyły do modlitwy i przekazywania informacji, zapraszania i zjednywania sobie duchów i bogów, były też rodzajem zaklęć magicznych pozwalających wieszczce bezpiecznie pracować. Pieśni te zwane ‘Vardlokur’, miały chronić szamankę przed złymi istotami i zapraszać tylko te przyjazne i mądre. Być może pieśni i inkantacje używane przez Völvy podczas wieszczenia były rodzajem magii runicznej zwanej Galdr, jednak nie mamy na ten temat żadnych potwierdzających informacji. Przypuszczalnie pieśni używane podczas rytuałów Seidr i Spae były raczej recytowane (jak modlitwa lub zaklęcie, oparte na powtarzających się frazach), natomiast Galdr oznaczał rzeczywiste śpiewanie dźwięków przypisanych runom, co miało spowodować osiągnięcie zamierzonego magicznego celu.
Niektóre źródła podają, że Spae i Seidr były raczej domeną kobiet natomiast Galdr praktykowany był głównie przez mężczyzn. Nie można jednak z całą stanowczością stwierdzić, iż teorie te są prawdziwe i uważam, że należy być ostrożnym w wyciąganiu tego typu wniosków.
© Albruna
|
|
|
Cieszę się, że strona się podoba. Pozdrawiam!